Een Geschiedenis van Nederlandse Badplaatsen
Scheveningen, gelegen in de provincie Zuid-Holland, is een bekende badplaats op ongeveer 10 kilometer ten noorden van Den Haag. Het gebied dat we vandaag kennen als Scheveningen ontstond echter pas eind 19e eeuw uit verschillende dorpen en gehuchten in de omgeving. De hollandcasinoscheveningen.nl geschiedenis van deze regio is complex en beïnvloed door gebeurtenissen die overal op het Europese vasteland plaatsvonden.
In de middeleeuwen was de huidige Scheveningen een klein vissersdorp met slechts enkele tientallen huizen. Het dorpsgebied werd grotendeels ingenomen door polders, grote stukken land dat door het water omringd is maar na graven ontstaan is om bewoond te worden. Omstreeks 1500 bestonden er vier of vijf dorpen in de nabije omgeving van Scheveningen.
Het bevolkingsaantal van deze kleine dorpjes groeide langzaam, vooral door immigratie en geboortecijfers die hoog waren. Ook kwamen er meer economische activiteiten op gang waardoor het welvaartsniveau steeg. In de 17e eeuw ging Scheveningen over van een vissersplaats naar een agrarisch dorp met een paar boerderijen.
Het begin van de industrie ontstond in Zuid-Holland al tijdens de Gouden Eeuw, waarvan we nu weten dat het tussen 1590 en 1672 lag. Het is niet moeilijk te volgen hoe Scheveningen’s economische positie toeneemt nadat deze periode voorbij was. In die jaren werd in Zuid-Holland vooral turf gewonnen, waarvan een belangrijk gedeelte uit het noordelijke deel van Zuid-Holland kwam.
Tijdens de Franse bezetting van 1795 tot en met 1814 kregen Hollanders voor het eerst te maken met een grondwet die gelijkwaardigheid bepleit. De wet verbiedt discriminatie op basis van religie, geslacht, ras of geboorteland, waarbij de burgerlijke status slechts gebaseerd mag zijn op rechthebbende eigendom.
Toen Nederland onafhankelijk werd in 1814 was er sprake van grote verandering in deze regio. De huidige Scheveningen is dan ook een product van de Tweede Industriële Revolutie, die plaatsvond na Napoleons val in Europa en waarin massaproductie op gang kwam.
Scheveningen als Badplaats
In het midden van de 19e eeuw begon men zich te realiseren dat Scheveningen een perfecte locatie was om het concept van de badplaats naar Nederlandse bodem te brengen. Het gebied bood mogelijkheden voor bouw en inrichting die in andere delen van Europa niet meer beschikbaar waren.
In 1874 begon men met het graven van zeerichtingen door middel van zandafgraving, een proces dat de aanvoer van vele meters dikke zavel uit de onderliggende laag deed. Deze zanderige massieve massa werd vervolgens weggehaald waardoor er ruimte was voor de bouw.
Scheveningen ontwikkelde zich zo verder in een stuk badplaats dat steeds groter en populair bleef met zijn hoge duinen, brede stranden, diverse recreatievoorzieningen en gezellige winkelcentra.
Vanaf het begin van de twintigste eeuw geraakten veel Nederlanders van plan om hun zondag uit door te brengen in Scheveningen. Vele waren op zoek naar een soortgelijke uitlaatklep voor bezigeheid en stress die ze niet bij huis vonden.
Het was echter ook populair onder de minder gegoede klasse, vooral omdat het ontwerp van de badplaats moest zijn met inbegrip van zandbakken en speeltoestellen. Daardoor werden er wellicht door sommigen die niet tot de ‘goede’ klasse behoorden gelaten wat van hen was.
Van 1907 tot en met 1915 nam men ook Scheveningen mee in een grote modernisatie, toen het gebied voor de verandering van 16 op ongeveer 13 meter gebracht werd. Ten minste drie van deze grotendeels afgetimmerde huizen mochten vervolgens niet gebruikt worden.
Aan het begin van de jaren ’20 leefden er zeker honderd duizenden mensen in en rond Scheveningen, vooral uit Den Haag en omstreken. Naar verluidt hadden bijna 300 huizen reeds een badhuis aanwezig.
Bovenal bleek met de komst van moderne hotels een volledig andere toeristische indeling te zijn aangekomen, wat niet alleen meer geld opleverde voor de lokale economie maar ook zorgde dat er duidelijk onderscheid was tussen rijk en arm.
Naast de hotelbouw kwamen er op grote schaal villa’s gebouwd. Vanaf 1920 bouwen vooral Nederlandse architecten een nieuwe vormgeving waarin oude elementen geïntegreerd werden in moderniteit, meestal gericht naar buiten met stille verleden als ondergrond.
Echter was de periode van groei en expansie niet zonder problemen. Zo begonnen er ruzies over een mogelijke tramverbinding met Den Haag die men wilde bouwen om toeristen nog makkelijker naar het centrum te krijgen, wat leidde tot protesten onder de inwoners.
Scheveningen vandaag
Hoe meer mensen dat in Scheveningen willen wonen of zich graag erbij rekenen hoe lastiger het wordt om je hier gewoon ‘zonder’ verleden voor te stellen. Waarom? Omdat alle huizen uit de beginjaren van deze badplaats inmiddels door rijke particulieren gekocht zijn.
Door de toename is nu dus de vraag of er nog wel plek overblijft voor toeristen, wat juist was het doel dat men ermee had toen Scheveningen gebouwd werd. Waarom? Om van iedereen te winnen waarvan je weet dat ze niet bij ‘ons’ horen.
De enige optie die nu nog is om ergens een woning te kopen en op een plek te wachten tot de toeristische sector zo sterk gestegen is. Dan moet er echter eerst genoeg geld beschikbaar zijn om daar een aankoop mee doen. De vraag is of dit mogelijk is in Scheveningen.
Vanwege de constante stroom van geld, mensen en ideeën is het nu voor toeristen moeilijk geworden om hier te wonen en door alle veranderingen die zich in deze regio voltrekken vindt er een constant stijgend aantal mensen dat uit Scheveningen weggaat.
Daardoor zouden de drie mogelijke categorieën van ongewilde residentie: diegenen met oorspronkelijk niet bestaand plan om naar Scheveningen te verhuizen; wie hier reeds eerder aanwezig was maar die moesten vertrekken en vandaag wegens overlijden of andere zorgen wel weer teruggaan.
Hun beperkte stappen in het verleden tot onderhoud van hun woning stellen hen ertoe om deze nu niet te gebruiken voor een ander doel dat ze hebben, bijvoorbeeld als de badplaats zo veranderd is.